Toplum ve Ütopya ile Eleştirel Hukuk Çalışmaları Topluluğu bünyesinde düzenlenen Eleştirel Hukuk Atölyesi, Ankara’da Respublika Kafe’nin ev sahipliğinde, İlknur Burcu Keser’in moderatörlüğünde 14 oturumdan oluşan bir program olarak yüz yüze gerçekleştirilecektir. İlk oturum 23 Kasım 2025 Pazar günü saat 16.00’da yapılacak, atölye 14 hafta boyunca her pazar aynı saatte devam edecektir.
Atölye başvuru formuna bağlantıdan ulaşabilirsiniz:
Eleştirel Hukuk Atölyesi’nin “Marksizm ve Eleştirel Hukuk Teorisi” başlıklı yedinci oturumu, Gökçe Çataloluk anlatıcılığında, 4 Ocak 2026 Pazar günü saat 16.00’da Respublika Kafe’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecektir.
Atölye içeriği şu şekildedir:
Hukukta eleştiriyi, Eleştirel Hukuk Çalışmaları geleneğiyle özdeşleştiren yaklaşım, eleştirinin kavramsal ufkunu daraltmakla kalmaz; aynı zamanda eleştirinin neye yöneldiği sorusunu da büyük ölçüde askıya alır. Oysa sistem kavramı etrafında kurulacak bir tartışma, eleştirinin hukukun içkin rasyonalitesine mi yoksa onu mümkün kılan toplumsal ve maddi koşullara mı yöneldiği sorusunu kaçınılmaz olarak gündeme getirir.
Eleştirel Hukuk Çalışmaları, hukukun mistifikasyonlarını, ideolojik kapanımlarını ve siyasal iktidarla kurduğu dolaylı bağları açığa çıkarmada kuşkusuz güçlü analitik araçlar geliştirmiştir. Yasama ve yargının “teknik” ya da “tarafsız” alanlar olmadığı, hukukun tarih dışı ve kendinde tutarlı bir normatif sistem olarak kurgulanmasının siyasal bir fantezi olduğu yönündeki tespitler, bu geleneğin kalıcı kazanımlarıdır.
Marksizm için ise hukuk, eleştirinin ayrıcalıklı nesnesi değil; belirli üretim ilişkilerinin ve sınıfsal çelişkilerin tarihsel bir formu olarak tali bir uğraktır. Bu anlamda Marksizmi bir hukuk eleştirisi olarak okumak, onun teorik yöneliminin ağırlık merkezini kaydırmak anlamına gelir. Hukuk sisteminin yordamlarına, normatif tekniklerine ya da içsel tutarlılığına gösterilen görece ilgisizlik, bir eksiklikten ziyade, hukukun dönüştürücü bir müdahalenin asli zemini olmadığı yönündeki tespitin bir sonucudur.
Atölyemizin bu oturumunun amacı Marksizmi “daha radikal” bir eleştirel hukuk teorisine indirgeme çabasına mesafe koyarak bahsedilen iki eleştirel tutum arasındaki örtüşmeleri çoğaltmak yerine aralarındaki yapısal mesafeyi görünür kılmaktır.
*Katılım herkese açık ve ücretsizdir.
**Atölye katılımı için önceki oturumlara katılma zorunluluğu bulunmamaktadır.
Respublika Kafe adres: Büklüm Caddesi, 105/B, Kavaklıdere, Çankaya / ANKARA
Okuma önerileri
Hukuk ve Marksizm Rehberi ( Zoe, 2021) içinde
(1-Pahukanis’in Meta Biçimli Hukuk Teorisi, s. 127-151
2-Fetişizm ve Araçsalcılığın Ötesinde. Neoliberalizm Çağında Marksizm ve Hukuk Yeniden Düşünmek. S. 515- 531)
Karl Marx, Yahudi Sorunu Üzerine
Karl Marx, Friedrich Engels, Kutsal Aile (Proudhon alt başlığı)
China Mieville, Bir Hayalet Kol Geziyor. Komünist Manifesto Üstüne, Çev. Utku Özmakas Yordam Kitap 2025
Frankfurt Okulu Eleştirisi, Hans Heinz Holz, Çev. Mehmet Çanlı, Evrensel Basım Yayın, 2014
Rob Hunter, Critical Legal Studies and Marx’s Critique: A reappraisal, https://openyls.law.yale.edu/server/api/core/bitstreams/73d39167-2f9e-42b2-8da0-0c2595a88a71/content
Alan Hunt, The Critique of Law: What is Critical about Critical Legal Theory? Journal of Law and Society, Spring 1987, Col. 14 No. 1, 5-19
Bruno Latour. Why Has Critique Run out of Steam? From Matters of Fact to Matters of Concern. http://www.bruno-latour.fr/sites/default/files/89-CRITICAL-INQUIRY-GB.pdf
){kind=link}